Cập nhật Vĩ mô – tháng 1/2026: TỪNG BƯỚC TẠO ĐÀ TRƯỚC THỀM NĂM MỚI

Trong năm 2026, Chính phủ duy trì quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bằng việc ấn định mục tiêu tăng trưởng GDP 10% thông qua Nghị quyết 01/NQ-CP. Các động lực tăng trưởng chính dự kiến sẽ đến từ các yếu tố nội địa thông qua việc củng cố nền tảng kinh tế nhà nước, thúc đẩy kinh tế tư nhân và minh bạch hóa nền kinh tế ngầm (SME và Hộ Kinh doanh).

• Doanh số bán lẻ trong tháng 1 ước đạt 632,4 nghìn tỷ đồng, tương ứng với mức tăng trưởng 2,6% MoM và 9,3% YoY. 
• Lạm phát hạ nhiệt đáng kể trong tháng 1 trong bối cảnh chi phí hàng ăn và dịch vụ ăn uống hạ nhiệt (T1: +1,31% YoY; T12/2025: +1,5% YoY) và áp lực giảm phát tiếp tục duy trì tại các mặt hàng xăng dầu (T1: -3,76% YoY; T12/2025: -0,55% YoY).
• Chỉ số IIP ghi nhận mức tăng trưởng đáng kinh ngạc trong tháng 1 song phần lớn đến từ mức nền rất thấp của năm 2025 khi nhà sản xuất lo ngại trước rủi ro thuế quan đến từ Hoa Kỳ. Tuy nhiên, tín hiệu tích cực này được củng cố khi chỉ số PMI đạt 52,5 điểm sau khi ghi nhận số lượng việc làm đạt mức cao nhất trong 19 tháng qua trong bối cảnh tăng trưởng sản lượng tiếp tục được thúc đẩy.
• Trong tháng 1, Việt Nam nhập siêu 1,78 tỷ USD (cùng kỳ năm trước xuất siêu 3,17 tỷ USD); khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 3,4 tỷ USD. Hoạt động xuất khẩu được đẩy mạnh so với cùng kỳ khi đạt 43,19 tỷ USD, tương ứng mức tăng 29,7% YoY.
• Dòng vốn FDI tiếp tục được củng cố bởi nhóm doanh nghiệp hiện hữu. Tổng vốn đăng ký trong tháng 1 đạt 2,58 tỷ USD (-40,4% YoY) trong khi giải ngân vốn FDI đạt 1,68 tỷ USD (+11,3% YoY).
• Thu ngân sách nhà nước tháng 1 đạt 370,1k tỷ (14,7% dự toán năm; +20,4% YoY). Chi ngân sách nhà nước tháng 1 đạt 163k tỷ (5,2% dự toán năm; +6,4% YoY). Trong đó, yếu tố chính đến từ hoạt động chi đầu tư thường có xu hướng tăng chậm ở giai đoạn đầu năm.

Trong tháng 1/2026, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chủ động thu hẹp khối lượng lưu hành hợp đồng mua lại đảo ngược (RRP/Tbill) trên kênh thị trường mở (OMO) trong bối cảnh tỷ giá hưởng lợi từ nguồn tiền kiều hối. Tuy nhiên, tình trạng căng thẳng thanh khoản trở nên đáng lo ngại ở những ngày cuối tháng 1 và đầu tháng 2 khi nhu cầu nắm giữ tiền mặt tăng cao trong khi Kho bạc giảm dần các hoạt động đấu thầu tiền gửi.

• Trong hai ngày đầu tháng 2/2026, tình trạng căng thẳng thanh khoản trở nên đáng lo ngại khi lãi suất liên ngân hàng (LNH) kỳ hạn qua đêm ghi nhận mức bình quân 17%. Nguyên nhân chủ yếu xoay quanh yếu tố thời vụ khi áp lực gia tăng nắm giữ tiền mặt của người dân tăng cao ở giai đoạn cận Tết kết hợp với chu kỳ đóng thuế của doanh nghiệp.
• Một trong những yếu tố khác lại đến từ cấu trúc nguồn tiền tài trợ cho hệ thống LNH trong thời gian qua. Trong đó, áp lực tăng trưởng tín dụng trong năm 2025 càng làm rõ sự phụ thuộc của hệ thống LNH đối với nguồn tài trợ đến từ kênh OMO và tiền gửi Kho bạc trong bối cảnh nguồn tiền huy động từ cư dân và tổ chức kinh tế không theo kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng.
• NHNN đã nhanh chóng can thiệp thông qua kênh OMO lên đến hơn 160 nghìn tỷ đồng chỉ trong vòng ba phiên đấu thầu trong hai ngày (02-03/02), kết hợp với 3 phiên can thiệp thông qua hợp đồng hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn với tổng quy mô 4 tỷ USD trong khi Kho bạc Nhà nước đã quay lại đấu thầu tiền gửi với quy mô hơn 160 nghìn tỷ đồng trong giai đoạn 04-09/02.
• Nhìn về triển vọng nửa đầu năm 2026, chúng tôi cho rằng áp lực thanh khoản sẽ dần hạ nhiệt ở giai đoạn hậu Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất dù dự kiến sẽ có phần hạ nhiệt trong quý 2/2026 song vẫn duy trì ở mức nền cao so với năm 2025 khi các yếu tố liên quan đến cấu trúc nguồn vốn tài trợ cho hệ thống ngân hàng vẫn chưa theo kịp nhu cầu cho vay. Dù vậy, bối cảnh tỷ giá sẽ tiếp tục được hưởng lợi và phần nào gia tăng dư địa để NHNN tiếp tục mở rộng biên độ tăng trưởng tín dụng để phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng GDP ít nhất 10% trong năm nay