Tác động Thông tư 50 sửa đổi Thông tư 22

THÔNG TƯ 50/2026 THAY THẾ THÔNG TƯ 22/2019: NỚI LỎNG HƠN SO VỚI DỰ THẢO TRƯỚC ĐÓ

Ngày 30/9/2026, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành Thông tư 50/2026 thay thế Thông tư 22/2019 về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng, có hiệu lực từ tháng 12/2026.

Thông tư 50/2026 nới lỏng đáng kể so với dự thảo tháng 4/2026: trần LDR được nâng từ 85% lên 95%, mẫu số được cộng phần vốn vay ròng liên ngân hàng và lộ trình áp dụng LCR giãn thêm hai năm tới 2028 chính thức áp dụng. Dù LDR theo cách tính mới cao hơn hiện hành 3-13 điểm %, trần 95% giúp 8/9 ngân hàng chúng tôi theo dõi nằm trong ngưỡng. Thông tư mới khuyến khích các ngân hàng áp dụng sớm LCR và NSFR, qua đó tiến gần chuẩn mực quốc tế (Basel III). Nhìn chung, áp lực tuân thủ theo đó được giảm bớt đối với các ngân hàng, tạo dư địa hạ nhiệt lãi suất trong thời gian tới.

Chi tiết, Thông tư nâng trần LDR lên 95% và đổi cách tính, đồng thời chính thức áp dụng các tỷ lệ theo chuẩn Basel 3 là LCR, NSFR và LEV.

LDR vẫn là tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi, nhưng mẫu số (D) được tính lại theo hướng nguồn vốn ổn định. Tiền gửi của TCTD khác bị loại, thay bằng phần vay ròng liên ngân hàng. Trái phiếu chỉ được tính nếu đủ điều kiện vốn cấp 2. Bù lại, D được cộng VCSH (sau khi trừ TSCĐ và góp vốn mua cổ phần), trong khi tiền gửi có kỳ hạn của KBNN vẫn chỉ được tính 20%.

LCR là tỷ lệ tài sản thanh khoản cao (HQLA) trên dòng tiền ra ròng trong 30 ngày. HQLA cấp 1 gồm tiền mặt, tiền gửi tại NHNN và TPCP, không gồm tiền gửi tại TCTD khác. Tiền gửi có kỳ hạn bán lẻ bằng VND còn trên 30 ngày không bị tính vào dòng tiền ra nếu rút trước hạn chỉ được hưởng lãi không kỳ hạn.

NSFR là tỷ lệ nguồn vốn ổn định sẵn có (ASF) trên nguồn vốn ổn định yêu cầu (RSF). VCSH và nguồn vốn trên 1 năm được tính 100%, tiền gửi bán lẻ 90-95%, tiền gửi doanh nghiệp dưới 1 năm 50%, trong khi vốn từ TCTD dưới 6 tháng không được tính. Cho vay trên 1 năm có hệ số RSF 65-85%.

Tỷ lệ LEV (vốn cấp 1 trên tổng trạng thái rủi ro) chỉ áp dụng khi Thống đốc quyết định, thay vì ngưỡng 3% như dự thảo.

Nhìn chung, Thông tư chính thức nới lỏng hơn so với dự thảo trước đó, và áp dụng các chuẩn mực quốc tế theo lộ trình giúp các ngân hàng có nhiều thời gian áp dụng hơn trong quá trình chuyển đổi.

Mặc dù trần LDR mới lên tới 95% giúp phần lớn các ngân hàng tuân thủ, chúng tôi nhận thấy các ngân hàng lớn đang niêm yết nhiều khả năng sẽ tuân thủ sớm 100% các tỷ lệ thanh khoản trên (LCR và NSFR) theo đó được miễn tuân thủ LDR và tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn. Trong khi các ngân hàng nhỏ nếu chưa thể sớm tuân thủ các chuẩn mực mới vẫn có khoảng thời gian chuyển đổi khá dài.

Việc nới lỏng so với dự thảo trước đó giúp các ngân hàng giảm bớt sức ép tuân thủ, theo đó tạo dư địa hạ lãi suất và cải thiện tăng trưởng tín dụng trong thời gian tới.